“NAGUGUTOM NA AKO, GAYONG 250,000 PISO BUWAN ANG PINAPADALA NI LOLO — AT NG MALAMAN KONG SINA MAMA AT PAPA PALA ANG KUMAKAIN NG DUGOT NG AKING PAGHIHIRAP”
Anim na raang piso. Iyon lang ang natitira naming pera para sa isang buwan.
Tatlong beses pa lang ako kumain sa isang linggo. Ang tiyan ko ay laging umuugong na para bang galit na galit na siyentipiko na gumagawa ng eksperimento sa loob. Ang utak ko ay laging nahihilo. Ang katawan ko ay nanghihina.
Pero ang mas masakit kaysa sa gutom ay ang panloloko.
“Anak, walang-wala na tayo,” sabi ni Mama habang nakayuko, iniiwasan ang titig ko. “Pasensya ka na, ha? Iyon lang ang kaya naming ibigay sa’yo.”
Tatlong tuyong isda at dalawang kanin — para sa limang tao sa aming pamilya — iyon ang hapunan namin noong gabing iyon.
Si Mama ay dating may trabaho bilang saleslady sa mall. Si Papa naman ay isang tricycle driver. O iyon ang sinasabi nila sa akin. Ngunit may kakaiba. May mga gabi na nakikita ko silang nagbibilang ng makakapal na pera sa kanilang kwarto. May mga araw na umuuwi si Papa na may dalang bagong cellphone o bagong sapatos.
“Ama, bakit kayo nakakabili ng bagong gamit kung wala naman tayong pera?” tanong ko noon.
“Pinag-ipunan namin ‘yan, Miguel,” sagot niya. “Huwag kang pakialamero.”
Pero alam ko sa puso ko. May itinatago sila.
Dalawampung taong gulang na ako ngayon. Apat na taon na akong nagtatrabaho bilang tindero sa palengke, laborer sa konstruksyon, at kung anu-ano pang maruming trabaho para lang makatulong sa pamilya. Ngunit heto ako — payat, maputla, at halos mahimatay araw-araw dahil sa gutom.
Isang araw, habang nagbubuhat ako ng sako ng semento sa isang construction site sa Maynila, biglang nagdilim ang paningin ko. Naramdaman ko ang matinding sakit sa aking dibdib. Para akong sinaksak ng isang libong karayom.
“Miguel! Miguel!” sigaw ng kasama ko.
Bago ko tuluyang mawalan ng malay, narinig ko ang malayong tunog ng ambulance.
Pagmulat ko ng aking mga mata, nakita ko ang puting kisame ng isang pampublikong ospital. Naka-IV ang aking braso. Ang katawan ko ay parang binayo ng sampung trak.
“Severe malnutrition,” sabi ng doktor kay Mama na nakatayo sa tabi ng kama ko. “Inaatake na rin siya ng pneumonia dahil sa sobrang panghihina ng katawan. Kailangan siyang ma-ospital nang hindi bababa sa dalawang linggo.”
“Doc, wala po kaming pera,” iyak ni Mama. “Mahirap lang po kami.”
Tumingin ang doktor sa akin. Nakita ko ang awa sa kanyang mga mata. “Sige, tutulungan namin kayo sa diskwento. Pero kailangan ninyo pa rin maglabas ng kahit sampung libo para sa gamot.”
Niyakap ni Mama ang kanyang bag. Tumingin siya kay Papa, na tila kinakabahan.
“Kailangan natin umuwi,” biglang sabi ni Papa. “May kukunin lang ako.”
Makalipas ang isang oras, bumalik si Papa. May dala siyang sobre. Ibinigay niya ito sa doktor.
“Eto na po ang sampung libo,” sabi niya.
Pero may kakaiba. Habang inaabot niya ang sobre, may nahulog mula sa kanyang bulsa — isang resibo mula sa isang mall. Nakita ko ang halaga: ₱15,000 para sa isang bagong relos.
Lumunok ako ng malakas. Saan nila kinukuha ang perang ito? Hindi sila mayaman. Hindi sila nagtatrabaho nang marangal. Bakit tuwing may kailangan, may pera silang mailalabas?
Ang tanong na iyon ay sasagutin kinabukasan — sa paraang hindi ko inaasahan…